chết gí
Định nghĩa
- Động từ:
- Ở lì một chỗ, không hoạt động, không thay đổi: "chết gí" chỉ trạng thái tồn tại một cách thụ động, không có sự tiến triển hay thoát ra khỏi một nơi, một tình huống nào đó. Thường mang sắc thái tiêu cực, thể hiện sự bức bối, tù túng.
- Héo mòn, tiêu biến trong sự dốt nát hoặc tù túng: Nghĩa bóng, chỉ việc bị mắc kẹt trong một hoàn cảnh tồi tệ, không có cơ hội phát triển.
Ví dụ sử dụng
Ở lì một chỗ, không hoạt động:
- Chúng ta sẽ không chết gí cả ngày ở đây. (Chúng ta sẽ không ngồi ì một chỗ suốt cả ngày ở đây.)
- Nó chết gí trong phòng suốt kỳ nghỉ. (Nó ở lì trong phòng, không ra ngoài trong suốt kỳ nghỉ.)
Héo mòn trong hoàn cảnh tồi tệ:
- Chết gí trong tù. (Bị giam cầm lâu ngày trong tù, không có hy vọng ra ngoài.)
- Chết gí trong vòng dốt nát. (Sống mãi trong sự thiếu hiểu biết, không có cơ hội học hỏi.)
Các cách sử dụng nâng cao
"chết gí ở đâu": nhấn mạnh sự bất mãn khi phải ở lại một nơi không mong muốn.
- Tôi không muốn chết gí ở cái làng quê này nữa. (Tôi không muốn sống mãi ở vùng quê hẻo lánh này.)
"chết gí với công việc": bị mắc kẹt trong một công việc nhàm chán, không có lối thoát.
- Anh ta chết gí với công việc văn phòng suốt 20 năm. (Anh ta làm mãi một công việc văn phòng buồn tẻ suốt 20 năm.)
Biến thể và từ gần giống
Chết (động từ): kết thúc sự sống; hoặc dùng để nhấn mạnh trạng thái cực đoan (chết đói, chết rét).
- Nó chết đói vì không có gì ăn. (Nó bị đói đến mức suy kiệt.)
Gí (phụ từ): từ đệm trong tiếng Việt, thường đi kèm với "chết" để tạo thành cụm từ mang nghĩa "ở lì, mắc kẹt".
- Nó cứ gí ở nhà hoài. (Nó cứ ở lì trong nhà không chịu đi đâu.)
Từ đồng nghĩa
Ở lì: không chịu rời khỏi một nơi.
- Nó ở lì trong phòng không ra. (Nó không chịu ra khỏi phòng.)
Mắc kẹt: bị vướng vào một tình huống khó thoát.
- Tôi mắc kẹt trong công việc này. (Tôi không thể thoát khỏi công việc này.)
Thành ngữ liên quan
- Chết gí một chỗ: hoàn toàn không di chuyển, không thay đổi vị trí hoặc tình trạng.
- Ông ấy chết gí một chỗ suốt cả buổi họp. (Ông ấy ngồi im không nhúc nhích suốt buổi họp.)